Therapeutic illusions and techniques for “accelerating” therapy
Very often I hear these questions either in my office, over phone calls, or on social media from people interested in starting psychotherapy. Similar feelings and concerns are brought up by phrases like: “10 sessions were enough for me to get to know myself” or “a year of therapy was enough for me to solve all my problems and the issues I brought into psychotherapy.”.
Initially, statements and questions like these remind me of myself 15 years ago, when I lived under the illusion that if I managed to get a degree in psychology from university and a licence to practise, I would be ready to cure anyone who knocked on my office door. Of course, back then, that whole illusion, steeped in deep ignorance, was like a ticking time bomb. Back then, I was oblivious to reality, just like those who ask me how long it takes to heal or those who think that with 10 or 40 sessions they will have found themselves, the grandeur, the complexity, and the depth of the human psyche.
Have you ever wondered why you do the things you do?; Have you ever wondered why you think the way you think and feel the way you feel? If you are genuinely interested, the journey is long. You will find the answers on many levels:
One level is that we do what we do because we are human, which means that as a species our behaviour is driven by the specific characteristics of our kind. Thus, the answers are lost within millions of years of human evolution. You also do what you do due to the gender to which you belong and how this has been shaped both evolutionarily and socially across the years, cultures, and civilisations of each place. Furthermore, parts of your self have been shaped because you were born in the country you were born in under specific economic, geographical, and socio-political conditions which shaped you even before you were born. The most difficult to trace root causes of your identity come from previous generations and, passing through the being of your parents (after they have first formed their own identities), are transferred to you as early as your embryonic life. Although your interaction and co-shaping with your environment never stops, the first 5 years of your life shape a large part of your identity.
I do not know if I managed to capture within a single paragraph the complexity of human existence and its many dimensions. However, it is a taste of how many things one can discover about themselves on the psychotherapeutic journey. The question who am I has no answer, and in my opinion, it should not have one. The way we approach it in psychotherapy is by process of elimination. I invite you to view all the aforementioned levels of human understanding that I described—which, incidentally, are illuminated by the respective sciences (anthropology, psychology, evolutionary psychology, biology, sociology, etc.)—like the layers of an onion. The truest, most authentic, untraumatised, core self lies at the centre of the onion. To be able to meet it you first need to discover not what you are, but what you are not. Όσο ανακαλύπτεις βιώματα στην παιδική σου ηλικία τα οποία έχουν εγγράψει νευρωνικά κυκλώματα στον εγκέφαλο και που χωρίς να το συνειδητοποιήσεις σου υπαγορεύουν το πώς θα νιώσεις και το τι θα σκεφτείς, τόσο σιγά-σιγά αποκτάς μαζί με την επίγνωση και έλεγχο πάνω σε αυτά τα μοτίβα. Σταδιακά μέσα στα χρόνια σταματούν να σε ελέγχουν κι όλο και περισσότερο τα ελέγχεις εσύ. Η δυνατότητα να έχεις επιλογή επί των συναισθημάτων σου σου δίνει όλο και περισσότερο την ευκαιρία να είσαι σε μεγαλύτερη επαφή με τον αυθεντικό εαυτό σου.
Μπορεί λοιπόν μία μέθοδος, ένας θεραπευτής, 10 συνεδρίες, 2 χρόνια θεραπείας να σε γνωρίσουν με τον εαυτό σου;
Η απάντηση είναι πως όχι. Ο θεραπευτής οφείλει να έχει κάνει και να συνεχίζει να κάνει το δικό του ταξίδι έτσι ώστε να μπορεί να σε συντροφεύει γνωρίζοντας την πορεία. Οφείλει επίσης να είναι καλά εκπαιδευμένος και να εμπλουτίζει τις γνώσεις του συνεχώς. Όλα αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά όμως δεν αρκούν για να γνωρίσεις τον εαυτό σου. Ο θεραπευτής δεν θα σε θεραπεύσει αυτό που οφείλει να κάνει είναι να σε βοηθήσει να θεραπεύσεις τον εαυτό σου.
Φυσικά, υπάρχουν και οι λεγόμενοι επιταχυντές της θεραπείας και αναφέρομαι σε τεχνικές τις οποίες μπορεί ένας καλά εκπαιδευμένος θεραπευτής να εφαρμόσει μέσα στις συνεδρίες αλλά και στην ομαδική θεραπεία. Επίσης υπάρχουν τεχνικές που μπορεί ο καθένας να χρησιμοποιεί και εκτός ψυχοθεραπευτικού πλαισίου με την βασίλισσα όλων την αυτοπαρατήρηση, η οποία μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους:
- Κρατώντας ένα ημερολόγιο. Η διαδικασία είναι απλή αλλά όπως όλες χρειάζεται συνέπεια ως προς την εφαρμογή της. Σε ένα τετράδιο καθημερινά μία συγκεκριμένη ώρα της ημέρας καταγράφεις σκέψεις και συναισθήματα που ένιωσες αυτή τη μέρα – απαντάς δηλαδή σε ερωτήματα: “τι ήταν σημαντικό για μένα σήμερα;”, “ποια ήταν τα βασικά συναισθήματα που βίωσα;” , “έμαθα κάτι για τη ζωή γενικότερα και για μένα;”.
- Ο αναστοχασμός πάνω στο ερώτημα: “ποια είναι η επιθυμία μου τώρα;” μέσα στη μέρα σου. Διέκοψε αυτό που κάνεις για 2 λεπτά και ρώτα τον εαυτό σου σαν να έχεις απέναντί σου ένα μικρό παιδί: “τι είναι αυτό που χρειάζεσαι τώρα; ποια είναι η ανάγκη σου; τι θέλεις; τι επιθυμείς;” αυτή η ερώτηση αποτελεί το κλειδί που ανοίγει την πόρτα η οποία μας συνδέει με το πληγωμένο ξεχασμένο μέσα μας παιδί, με τα συναισθήματα που έχουμε απωθήσει, με τις επιθυμίες που έχουμε καταπιεί. Σταδιακά, όσο προχωράει αυτός ο αναστοχασμός έρχεσαι σε επαφή όλο και περισσότερο με τα συναισθήματά σου και γνωρίζεις όλο και περισσότερο τον εσωτερικό σου κόσμο.
- Βαθιά χαλάρωση και σύνδεση με το σώμα. Αυτός ο τρόπος αυτοπαρατήρησης μοιάζει με τον δεύτερο, με την διαφορά ότι επιλέγεις για 10-15 λεπτά να κλείσεις τα μάτια σου καθώς είσαι σε έναν πολύ άνετο χώρο για σένα με μηδενικές αποσπάσεις, το σώμα σου τοποθετημένο σε βολική στάση και αρχίζεις και παρατηρείς το σώμα σου από την κορφή μέχρι τα νύχια. Ξεκινάς στέλνοντας την προσοχή σου με πρόθεση φροντίδας στο μέτωπο σου, στα μάτια σου, στο κεφάλι σου και παρατηρήσεις τις αισθήσεις που έχουν όλα τα μέρη του σώματός σου. Σταδιακά κατεβαίνεις από το πρόσωπο και το κεφάλι στον αυχένα και το λαιμό τους ώμους τα χέρια, τον θώρακα, την κοιλιακή χώρα, τη λεκάνη, τα πόδια μέχρι και τις πατούσες και το τελευταίο σου δαχτυλάκι. Με πρόθεση να αφουγκραστείς τις αισθήσεις σου στο σώμα σου και να συνομιλήσεις τόσο με τα σπλάχνα σου και με τα μέλη του σώματός σου. Αν νιώσεις για παράδειγμα ένα σφίξιμο στην καρδιά σε προκαλώ να μείνεις εκεί και να ρωτήσεις: “καρδιά μου, τι σου συμβαίνει; τι χρειάζεσαι; Τι μπορώ να κάνω για σένα;”.
0 comments