Έχετε αναρωτηθεί ποτέ ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα που περνάει στο παιδί σας όταν του μιλάτε και αν πραγματικά ταυτίζεται αυτό που λέτε με αυτό που ουσιαστικά εννοείτε; Οι περισσότεροι γονείς αισθάνονται πως ό,τι κάνουν είναι καθοριστικό για την ανατροφή του παιδιού τους, επομένως προσέχουν πολύ το τί θα πουν. Είναι όμως όλα τόσο συνειδητά; Γιατί πολλές φορές άλλα θέλουμε να πούμε και άλλα λέμε. Υπάρχουν μηνύματα τα οποία υποβόσκουν και δεν γίνονται αντιληπτά με την πρώτη ανάγνωση; Υπάρχουν μηνύματα που είναι τόσο σημαντικά για την διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών; Ας δούμε μερικά παραδείγματα.
Πρώτο παράδειγμα
«Φάε όλο σου το φαγητό, γιατί αν δεν το φας θα με στεναχωρήσεις πολύ». Συνήθως η φράση αυτή συνοδεύεται με την στάση του γονιού πάνω από το κεφάλι του παιδιού και με τον δείκτη του ενός χεριού παρατεταμένο επικριτικά. Το αποτέλεσμα είναι πολλά παιδιά να μην μπορέσουν ενδεχομένως να ολοκληρώσουν το γεύμα τους, μόνο και μόνο λόγω της στεναχώριας που τους προκαλεί το άκουσμα της φράσης αυτής και λόγω της στάσης του γονιού! Το κίνητρο του γονιού, πιστεύω, πάντα είναι να κάνει το καλύτερο για το παιδί του και είναι η αγάπη αυτή που τον παρακινεί. Αυτό δεν αλλάζει. Η διαφορά είναι πως θα κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο βασιζόμενος σε αυτά που γνωρίζει και έχει αντιληφθεί μέχρι εκείνη την δεδομένη στιγμή.
Ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα;
Το πραγματικό μήνυμα στο παράδειγμα που δώσαμε είναι πως «Εάν δεν φας θα κάνεις κακό σε έναν άλλο άνθρωπο και συγκεκριμένα στον ίδιο σου τον γονιό, ο οποίος συμβαίνει να είναι ο ήρωας σου, το πρότυπο σου, αυτός που θα είναι δίπλα σου όσο χρόνια ζεις. Ποιος είσαι εσύ που θα βλάψεις τον άνθρωπο που σε έφερε στην ζωή;» Βαρύ το πλήγμα! Εάν λοιπόν επαναλαμβάνεται αυτό το μοτίβο «προτροπής», τότε το παιδί αποκτάει ενοχές και το κίνητρο του πλέον για να δραστηριοποιηθεί δεν είναι η χαρά και η ευχαρίστηση από την ίδια την ενασχόληση αλλά για να μην στεναχωρήσει τους άλλους. Κίνητρο φτωχό και αναποτελεσματικό. Ίσως μάλιστα να φτάσει σε ένα σημείο που να λέει στην ζωή του περισσότερα «ναι» απ΄όσα θέλει, καταπιέζοντας τις πραγματικές του ανάγκες και «θέλω» για να μην στεναχωρήσει τους άλλους. Και γιατί όχι, να «ταιριάξει» μελλοντικά σε ένα καταπιεστικό αφεντικό που ενώ όλοι του λεν «Μα γιατί δεν φεύγεις αφού βλέπεις ότι σε εκμεταλλεύεται;», εκείνος να παραμένει.
Τι κάνω τώρα;
Μην ανησυχείτε! Υπάρχουν τρόποι για να τραφεί το παιδί και σωματικά και ψυχικά. Και άδειο πιάτο και γεμάτη ψυχή. Εμπιστευτείτε το παιδί σας! Ξέρει τί είναι καλό γι’ αυτό αλλά θέλει χώρο και χρόνο για να το ανακαλύψει. Βοηθήστε το λοιπόν να ανακαλύψει τί θέλει. «Μήπως δεν πεινάς άλλο; Χόρτασες; Δεν σου αρέσει το φαγητό; Μήπως θέλει περισσότερο αλάτι; Θέλεις μήπως να παίξεις και να φας αργότερα; Θέλεις την επόμενη φορά να δοκιμάσουμε μια άλλη συνταγή;» Έτσι το «υπόγειο» μήνυμα είναι το εξής: «Είσαι πολύ σημαντικός για μένα, αξίζεις την προσοχή μου και είμαι εδώ να σε ακούσω και να σε καταλάβω».