Αισθάνεστε ότι καταπιέζεστε; Αισθάνεστε ότι οι άλλοι σας κακομεταχειρίζονται; Υπάρχουν φορές που ακολουθούμε έναν τρόπο σκέψης ο οποίος δεν μας βοηθάει να επικοινωνήσουμε με τους άλλους. Συγκεντρωνόμαστε σε δύο μόνο επιλογές και δεν βλέπουμε τις ενδιάμεσες λύσεις. Ουσιαστική επιλογή γίνεται όταν υπάρχουν τρεις και πάνω από τρεις επιλογές, γιατί με τις δύο στην ουσία βρισκόμαστε σε δίλημμα. Πολύ συχνά στο πλαίσιο της θεραπευτικής διαδικασίας συναντώ αυτό τον ένα και μόνο τρόπο σκέψης, αυτόν του άσπρου-μαύρου. Η δυσκολία σε αυτό τον τρόπο έγκειται στο γεγονός ότι βλέπουμε μόνο το άσπρο και το μαύρο και αφαιρούμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε από το οπτικό μας πεδίο όλα τα υπόλοιπα χρώματα. Είναι πολύ συχνό να καταπιέζουμε τα συναισθήματα μας και τις ανάγκες μας γιατί φοβόμαστε μην πληγώσουμε, μην στεναχωρήσουμε και μην κακομεταχειριστούμε τους άλλους κι έτσι εκείνοι απομακρυνθούν από κοντά μας. Ίσως δεν είναι ακόμα ορατό ότι η έκφραση είναι αυτή που θα σας φέρει πιο κοντά στους άλλους.
Η συνέπεια αυτού είναι να καταπιέζουμε και να κακομεταχειριζόμαστε τον εαυτό μας:
Όσοι άνθρωποι δυσκολεύονται από έναν τέτοιο τρόπο σκέψης, σίγουρα βρέθηκαν σε ένα περιβάλλον όπου όταν ήταν μικροί υπήρχαν πολλοί κανόνες που απαγόρευαν την έκφραση των συναισθημάτων τους και των αναγκών τους. Κυρίως απαγορεύονταν οι εκφράσεις των “αρνητικών” (ή καλύτερα δυσάρεστων συναισθήματων μιας και ΟΛΑ τα συναισθήματα είναι λειτουργικά ως προς την ευημερία του οργανισμού και της προσωπικότητας μας) συναισθημάτων όπως ο φόβος, ο θυμός και το άγχος. Αυτό επιτυγχάνεται με πολλές εντολές όπως «μη φωνάζεις», «μη μιλάς», «στο ξένο σπίτι που θα πάμε θέλω να είσαι ήσυχος», «μην κλαις, οι άντρες δεν κλαίνε», «να είσαι καλό παιδί». Τέτοια παιδιά, όταν ενηλικιωθούν, θα δυσκολευτούν πάρα πολύ να εκφράσουν το θυμό τους και την ανησυχία τους, άρα δεν θα εκφράσουν και την άποψή τους για πολλά θέματα. Είναι πολύ πιθανόν να συμφωνούν με όλους γύρω τους για να κερδίσουν την αποδοχή τους και είναι συνήθως ήσυχοι άνθρωποι με χαμηλές απαιτήσεις.
Ποια λοιπόν είναι τα υπόλοιπα χρώματα; Δεν μπορεί να υπάρχει μόνο άσπρο και μαύρο! Δεν μπορεί να υπάρχει μόνο το «επικοινωνώ με βαρύ κόστος» και το «δεν επικοινωνώ!»
Η λύση βρίσκεται στην ευθεία επικοινωνία. Η αλήθεια ξεκινάει από το σημείο που αντιλαμβάνομαι ότι “κάτι δεν πάει καλά”. Τα συναισθήματα κατοικούν στο σώμα μας και αποτελούν την πυξίδα των πράξεών μας. Όπου υπάρχει συναίσθημα υπάρχει και ένα μήνυμα, ένα μήνυμα το οποίο πρέπει να το ακούσουμε γιατί εάν δεν ακούσουμε τα μηνύματα που μας προσφέρουν τα συναισθήματά μας τότε ο τρόπος που θα συμπεριφερθούμε θα είναι ενάντια της ψυχολογικής και της σωματικής μας ευημερίας. Τα καταπιεσμένα συναισθήματα θα εκφραστούν στο μέλλον με πιο οδυνηρούς τρόπους. Άρα πρώτο βήμα είναι να επιτρέψω στο συναίσθημά μου να μου δώσει το μήνυμα του, να το επεξεργαστώ και τέλος να δράσω σύμφωνα με αυτό.